GESCHIEDENIS

100 jaar geleden, en zelfs vroeger … begon onze geschiedenis.

 

Het begin van onze zustercongregatie ‘Onze Lieve-Vrouw-Visitatie’ situeert zich tussen 1660 en 1680, de laatste jaren dat de gevreesde pest, “de zwarte dood”, West-Europa
en Vlaanderen teisterde. Vrome vrouwen stonden toen bescheiden en offervaardig in dienst van het ‘pesthuis’ te Gent: zo o.a. Maria Vanden Bossche (die onze eerste overste zou worden) en Isabella Stoop (tweede overste).
Zij waren onderworpen aan de diocesane overheid en stonden onder leiding van kanunnik Ignatius Gillemans, die voor hen de eerste regel heeft opgesteld, geïnspireerd door de geest van de H. Franciscus van Sales, die in 1665 gecanoniseerd werd.

In 1835 werd de groep een diocesane congregatie. Prof. Henricus Bracq, de latere bisschop van Gent, stelde de nieuwe regel op, welke zoveel mogelijk geleek op de basisregel, die François de Sales eertijds had gegeven aan de Orde van de Visitatie, ontstaan in Annecy in 1610. Verschillende stichtingen van onze congregatie volgden
in Vlaanderen, waaronder deze van Gavere in 1867.

1867: Enkele zusters namen bezit van een woning tegenover de dorpskerk, die hun geschonken was door de 80-jarige heer Eugenius De Smet.
Dit huis was eerder bewoond geworden door Broeders, afkomstig uit Combe bij Doornik, die uit Frankrijk verjaagd waren tijdens de Franse Revolutie.
Zij hadden in Gavere een betalende school en een kostschool voor jongens gehouden.

De installatie van de zusters geschiedde met grote plechtigheid. De zusters hadden in de kerk plaats genomen.
Onder het luiden van de klokken betraden Mgr. Bracq en zijn neef, kanunnik Jules Bracq, algemeen directeur van de congregatie, de kerk.
Het “Veni Creator” werd aangeheven en na het bisschoppelijk sermoen volgde een pontificaal lof.
Daarna werden de zusters, onder het zingen van het “Magnificat”, in processie naar het nabije klooster geleid.

Als Apostolische congregatie stelden de zusters zich van meet af aan ten dienste van het onderwijs en de bejaardenzorg.
Reeds op 4 november 1867 begonnen zij een school voor burgerkinderen: de eerste dag waren er 14.

1868: Op 14 april opende men een school voor kinderen van beide geslachten, tussen 2 en 7 jaar, en daarnaast een kosteloze leer- en werkschool voor meisjes van elke leeftijd. Aanvankelijk liep dit initiatief allesbehalve vlot, want veel inwoners hadden met spijt de broeders zien vertrekken. In oktober 1868 werd besloten een weeshuis te beginnen, waar de weesjes konden blijven tot ze meerderjarig waren. Naast hun christelijke opvoeding zouden ze leren hoe ze op een treffelijke wijze in hun onderhoud konden voorzien. Eerst was er sprake geweest van een pensionaat, maar op verzoek van de Markies de Rhodes en van de Zusters van Liefde
in Beerlegem, liet de Visitatie dit plan varen.

1871: Monseigneur gaf zijn toestemming voor het bouwen van een definitieve, ruime kapel die op 2 augustus 1873 ingewijd werd.
Deze bidplaats zou geleidelijk verfraaid en later nog vergroot worden, dankzij de milde giften van heel wat weldoeners.

1887: De algemene Directeur van Gent zorgde alhier voor de bouw van een nieuwe woning voor de plaatselijke directeur.

1891: Een plan werd opgezet om het weeshuis te vervangen door een kostschool en een afdeling voor externen. De speelplaatsen werden gescheiden door hekwerk.
Men bouwde een speelzaal, klassen, aangepaste kleedkamers, kocht schoolmeubelen.
Kanunnik Bracq stond erop dat de zusters zowel weeskinderen als kostscholieren zouden aanvaarden. Dit vereiste dan steeds nieuwe aanpassingen en verbouwingen,
want in 1895 waren er al 4 klassen in de kostschool. In datzelfde jaar werd, dankzij een bijzondere gift van Juffrouw Madeleine De Smet, een hoeve gekocht, die paalde aan het klooster. Op dit terrein van 1,1 hectare zou het nieuwe “godshuis” gebouwd worden.
Een deel van deze grond, de boomgaard, zou later (1902) terug verkocht worden aan de familie De Clippele.

1896: Op zaterdag 8 augustus legde de overste, Zuster Rose de Lima,
de eerste steen van het Mariahuis. De plechtige inwijding van het gebouw had plaats
op 27 oktober 1897 door kanunnik J-M. Bracq.
In de kapel bevonden zich, naast de kerkelijke en burgerlijke overheden, vele genodigden, de zusters, de internen en de weesjes, ook de twee eerste oud-leerlingen, François Saegermans en Rosalie Meulenijzer. Deze werden volledig gratis opgenomen om Gods zegen af te smeken over deze nieuwe apostolaatsvorm.

1899: Er werd een aanvang gemaakt met het bouwen van een rechtervleugel, bestemd voor arme mannen, en bij de eeuwwisseling in 1900 kwam de linkervleugel klaar, waarin de arme vrouwtjes werden gehuisvest. Dag en nacht zorgden de zusters voor de bejaarden, die volgens hun vermogen betaalden. Zo kun je in de oude boekhoudingen de “dagprijzen” van weleer terugvinden… Nog in de jaren ’30 vind je bedragen van 2,00 Fr., 3,00 Fr., 6,00 Fr., … Aanhoudend drongen aanpassingen en verbeteringen zich op want er werden steeds meer bejaarden en leerlingen aan de zorg van de zusters toevertrouwd. Het onderwijs kende een grote bloei.
Op aanvraag van burgemeester en schepenen aanvaarde men in 1901 de derde graad van de jongensschool, doch dit duurde slechts enkele jaren,
want reeds in 1905 werd van dit klaslokaal de grote “parloir” of spreekkamer gemaakt, vlak bij de hoofdingang. In 1909 telde de school 12 klassen!

1918: De “grote oorlog” van 1914-1918 heeft Gavere niet gespaard… Vooral tijdens het slotoffensief, in de onvergetelijke maanden voor de wapenstilstand
van 11 november, kreeg Gavere zware beschietingen te verduren. Kerk en klooster kregen meer dan hun deel, en jaren zou de wederopbouw aanslepen!
Van deze ravage zijn er gelukkig documenten en ontroerende verslagen bewaard! Sinds 1903 had de Visitatie op het gemeentekerkhof een eigen grafkelder
voor vier zusters. Ook deze dierbare plek werd door het oorlogsgeweld bijna totaal vernield…

1932: Op het kerkhof werd een stuk grond bijgekocht, waarop een steen werd geplaatst met als opschrift: “Rustplaats der zusters van O.L.Vrouw-Visitatie”.
In datzelfde jaar werd de boerderij afgeschaft en werden de koeien verkocht, omdat de zuster die daar voor instond, te oud geworden was…

1933: In volle crisistijd werd toch dapper aan de verfraaiing van het klooster gewerkt. De voorhof werd ingrijpend veranderd, de oude Mariagrot nabij de kapel afgebroken en vervangen door de huidige, die nog steeds troont in de prachtige tuin, die eveneens in die jaren werd aangelegd.
Op 2 juli, feest van Onze-Lieve-Vrouw-Visitatie, werd zij feestelijk ingehuldigd. Een heerlijke dag!
Tot op heden wordt Maria, de Hemelkoningin, nog immer innig vereerd aan deze grot.

1935: Een nieuwe hoogdag! Op 14 augustus werd hier met veel luister het gouden kloosterjubileum gevierd van Moeder Rose de Lima, die hier bijna veertig jaar geleden, de kostschool en het Mariahuis had gesticht. Haar drie zussen, eveneens religieuzen van de Visitatie, woonden dit feest bij.
Hun ouders, de heer en mevrouw Verschelden, hadden hier hun laatste levensdagen in het Mariahuis doorgebracht.
Ze waren hier opgevangen in 1898, nadat ze uit de Verenigde Staten van Amerika waren teruggekeerd, waar ze 15 jaar hadden verbleven.

Al de oversten, zowel voor als na de Tweede Wereldoorlog, hadden het steeds druk met de noodzakelijke herstellingen en verbeteringen, die jaar in jaar uit werden uitgevoerd. Er was wel altijd ergens een stoffige verbouwing of een noodzakelijke uitbreiding aan de gang, hetzij in het klooster, in de schoolgebouwen
of in het bejaardentehuis.

1951: Het pensionaat, zo befaamd in de streek, werd afgeschaft. De internen
van de middelbare afdeling en de lagere kostschool gingen bijna allen naar Eine.

1962: In het klooster werd een centrale verwarming geplaatst.
De oude klassen en slaapzalen van de vroegere kostschool werden nu verbouwd
tot een nieuwe afdeling voor bejaarde dames.

1965: De Visitatie stond een gedeelte van de grote tuin af aan het bisdom.
Hierop werd een nieuwe technische school gebouwd, in drie fazen.
Dit modern complex werd op 23 juni 1968 ingewijd door mgr. Schelfhout,
vicaris-generaal.
Een religieuze van de Gaverse Visitatiegemeenschap bleef tot aan de pensioenleeftijd directrice van dit bloeiend bisschoppelijk technisch instituut Onze-Lieve-Vrouw,
dat een volledige handelsschool en een beroepsafdeling voor snit en naad omvatte.
Na een kwart eeuw zou, via een fusie, deze meisjesschool opgaan in
het Vrije Technische Instituut St. Amandus van Gavere.

1969: De eerste steen werd gelegd voor het huidige Mariahuis-complex, dat in vier fazen zou gerealiseerd worden.
Voor eerst werd de verouderde slaapzaal van de mannen afgebroken om er een nieuw complex van 30 kamers van te maken.

De eerste fase vorderde maar langzaam, en het was augustus 1970 vooraleer de eerste afgewerkte kamer kon bewoond worden.
Tezelfdertijd was ook de vroegere slaapzaal van de zusters verbouwd tot 5 kamertjes, die in 1970 konden betrokken worden door 4 zusters die inmiddels overgekomen waren van het inmiddels gesloten zusterklooster van Eine.

1979: De tweede fase is voltooid! Nu konden eindelijk de bewoners van het eerbiedwaardige, maar verouderde Mariahuis verhuizen naar “hun nieuwbouw”.
Nu kon men, met gemengde gevoelens, al het oude met de grond gelijk maken en voor alle modern comfort zorgen.
Eerst de gloednieuwe keuken, was- en strijkplaats; nadien de grote gemeenschappelijke refter voor het rusthuis.
Ongeveer de helft van de 90 bejaarde inwoners komen daar, sinds 5 december 1981, hun maaltijden nemen.

1983: Op 6 maart komt E.H. Roets, vicaris-generaal, het nieuwe complex inwijden. Sindsdien kende het Mariahuis een geleidelijke groei en duidelijke veranderingen. De “capaciteit” steeg van 86 naar 99 en naar 120 bedden (sinds 01.07.1994). Binnen de zustercommunauteit zelf werden heel wat zusters hulpbehoevend. Dit bracht met zich mee dat een deel van hun typische dienstverlening geleidelijk werd overgenomen door de verpleegsters
van het Wit-Gele Kruis, en ook dat steeds meer leken de zusters kwamen bijspringen en vervangen.

Aan het klooster blijft eveneens een bewaarschool en lagere afdeling voor meisjes verbonden. Van 1 september 1981 af werd deze met de vrije basisschool
van Semmerzake gefusioneerd onder één directie zonder klas.

1996: De Visitatiegemeenschap reeds 129 oud en het Mariahuis 1 eeuw jong! Zo staan zij in Gavere dag en nacht in dienst van jong en oud,
voor wie zij een levende getuigenis willen blijven van Gods zorgende aanwezigheid onder de mensen.

2006-2014: in 2006 zijn de eerste stappen gezet voor het bouwen van een nieuw complex. Op 13 oktober 2014 namen de bewoners hun intrek in de nieuwe gebouwen met als hoofdingang Onderstraat 9, 9890 Gavere. Een deel van het oude gebouw werd gesloopt en het administratief gedeelte werd gerenoveerd.
In het deel Kloosterstraat bevindt zich het administratief complex, het dagverzorgingscentrum en lokaal dienstencentrum.

Vanaf 23 januari 2017 is er op de site een groepsopvang voor kinderen tussen 0 en 3 jaar. “De Zeester” die maximaal plaats biedt voor 18 kinderen.
 

Comments are closed